QUY TRÌNH QUẢN TRỊ VÀ VẬN HÀNH HỆ THỐNG QUAN TRẮC MÔI TRƯỜNG TỰ ĐỘNG TRONG KỲ NGHỈ LỄ DÀI NGÀY

Trong bối cảnh các quy định về quản lý môi trường tại Việt Nam ngày càng thắt chặt, việc duy trì tính liên tục và độ chính xác của dữ liệu quan trắc tự động đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp. Kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán thường kéo dài từ bảy đến mười ngày, tạo ra những thách thức lớn trong việc giám sát và bảo trì hệ thống khi nhân sự vận hành trực tiếp vắng mặt.

Hệ thống quan trắc nước thải tự động là hạng mục bắt buộc đối với nhiều doanh nghiệp theo quy định môi trường hiện hành. Việc vận hành ổn định trạm quan trắc trong kỳ nghỉ lễ dài ngày giúp doanh nghiệp tránh gián đoạn dữ liệu và các rủi ro pháp lý. 

Bài viết dưới đây đến từ đội ngũ chuyên gia của Aquaco sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện về quy trình kiểm tra, bảo dưỡng và thiết lập hệ thống quan trắc nước thải tự động nhằm đảm bảo dữ liệu được truyền xuyên suốt về Sở TNMT, hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý và sự cố kỹ thuật phát sinh trong kỳ nghỉ lễ.

1. Tầm quan trọng của việc duy trì hệ thống quan trắc xuyên suốt kỳ nghỉ 

Hệ thống quan trắc tự động đóng vai trò giám sát các chỉ số xả thải của nhà máy. Khác với các dây chuyền sản xuất có thể tạm ngắt nguồn điện để bảo trì, hệ thống quan trắc phải hoạt động liên tục 24/7. Việc gián đoạn dữ liệu quá thời gian quy định hoặc dữ liệu trả về có sai số lớn không chỉ gây khó khăn cho công tác quản lý của doanh nghiệp mà còn dẫn đến những rủi ro về xử phạt hành chính theo quy định pháp luật hiện hành. 

Bên cạnh đó, môi trường lắp đặt thiết bị quan trắc thường khắc nghiệt, chịu ảnh hưởng trực tiếp từ độ ẩm, nhiệt độ và các tác nhân ăn mòn. Nếu không có sự chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi nghỉ lễ, các sự cố như nghẹt bơm mẫu, cạn thuốc thử hoặc lỗi đường truyền internet có thể khiến toàn bộ hệ thống tê liệt, gây thiệt hại lớn về chi phí sửa chữa và uy tín của doanh nghiệp đối với cơ quan chức năng.

Hệ thống quan trắc nước thải tự động KDC The Global City (hình ảnh thực tế)

2. Chuẩn bị vật tư cho thiết bị quan trắc nước thải tự động 

Các máy phân tích chỉ tiêu như COD, nitơ tổng, photpho tổng hay kim loại nặng thường vận hành dựa trên các phản ứng hóa học định mức. Đây là bộ phận tiêu tốn nhiều vật tư nhất và cần được đặc biệt lưu ý. 

2.1. Duy trì lượng hóa chất và thuốc thử ổn định 

Trước khi bắt đầu kỳ nghỉ tối thiểu ba ngày, nhân viên kỹ thuật cần kiểm tra dung tích thực tế của tất cả các bình chứa hóa chất. Định mức hóa chất phải được tính toán dư ra ít nhất 20% so với nhu cầu thực tế của số ngày nghỉ. Việc để máy phân tích chạy không tải khi hết hóa chất có thể làm hỏng các van phân phối và hệ thống ống dẫn nhỏ bên trong máy. 

2.2. Chuẩn bị dung dịch chuẩn cho công tác hiệu chuẩn tự động 

Hệ thống thường được cài đặt chế độ tự động hiệu chuẩn để đảm bảo độ chính xác. Do đó, dung dịch chuẩn phải còn hạn sử dụng và đủ số lượng. Nếu dung dịch chuẩn bị nhiễm bẩn hoặc cạn kiệt, kết quả đo đạc sẽ bị sai lệch nghiêm trọng, dẫn đến việc dữ liệu truyền về Sở Tài nguyên và Môi trường bị gắn cờ cảnh báo bất thường. 

3. Bảo dưỡng hệ thống lấy mẫu trạm quan trắc tự động 

Hệ thống lấy mẫu là nơi tiếp xúc trực tiếp với nguồn thải, do đó đây là khu vực dễ xảy ra sự cố cơ học nhất. 

3.1. Vệ sinh lưới lọc và bơm lấy mẫu 

Trong thời gian nghỉ Tết, lưu lượng nước thải có thể thay đổi hoặc lắng đọng bùn đất nhiều hơn do nhà máy dừng sản xuất. Việc vệ sinh kỹ các lưới lọc đầu vào và kiểm tra lưu lượng bơm mẫu giúp ngăn ngừa tình trạng cháy bơm do nghẹt rác. Nếu hệ thống sử dụng bơm nhu động, cần kiểm tra độ đàn hồi của ống nhựa dẻo và thay thế nếu có dấu hiệu nứt vỡ. 

3.2. Thông rửa đường ống dẫn mẫu 

Các mảng bám sinh học và cặn vôi bên trong đường ống dẫn mẫu là tác nhân chính gây ra sai số cho kết quả quan trắc.Khuyến nghị thực hiện quy trình sục rửa hệ thống bằng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh chuyên dụng trước khi niêm phong trạm quan trắc. Điều này giúp đảm bảo mẫu nước đưa vào máy phân tích luôn đại diện đúng cho chất lượng nước thải thực tế.

4. Tối ưu hóa hoạt động của các cảm biến đo trực tiếp 

Đối với các chỉ số đo bằng cảm biến nhúng trực tiếp như pH, độ dẫn điện, oxy hòa tan hay độ đục, công tác vệ sinh bề mặt tiếp xúc là ưu tiên hàng đầu. 

4.1. Ngăn chặn sự phát triển của vi sinh vật trên đầu đo 

Trong điều kiện nước thải đứng yên hoặc lưu thông chậm, rong rêu và vi sinh vật phát triển rất nhanh trên bề mặt màng cảm biến. Nhân sự vận hành cần sử dụng các bộ gạt làm sạch tự động hoặc vệ sinh thủ công bằng dung dịch chuyên dụng. Đối với các cảm biến quang học, việc trầy xước hoặc bám bẩn trên thấu kính sẽ làm mất khả năng đo chính xác. 

4.2. Kiểm tra tình trạng bù trừ nhiệt độ 

Sự thay đổi nhiệt độ môi trường giữa ngày và đêm trong mùa xuân có thể ảnh hưởng đến kết quả đo của các cảm biến điện hóa. Việc kiểm tra và hiệu chuẩn lại bù nhiệt giúp hệ thống duy trì tính ổn định ngay cả khi không có sự can thiệp trực tiếp của con người. 

5. Đảm bảo hạ tầng công nghệ thông tin và truyền dẫn dữ liệu 

Dữ liệu quan trắc chỉ có giá trị khi được truyền tải thành công và liên tục về cơ quan quản lý thông qua thiết bị truyền tin Datalogger. 

5.1. Kiểm tra độ ổn định của đường truyền internet và nguồn điện 

Đảm bảo rằng các hợp đồng dịch vụ internet hoặc gói cước 4G/5G đã được thanh toán đầy đủ cho tháng tiếp theo. Đồng thời, hệ thống lưu điện dự phòng (UPS) cần được kiểm tra dung lượng pin. Một bộ UPS hoạt động tốt sẽ giúp hệ thống duy trì hoạt động trong vài giờ khi có sự cố mất điện lưới cục bộ, giúp Datalogger kịp thời gửi cảnh báo mất điện về cho quản lý. 

5.2. Sao lưu dữ liệu tại chỗ 

Datalogger phải được cấu hình để lưu trữ dữ liệu nội bộ trong ít nhất 30 ngày. Điều này đảm bảo rằng nếu đường truyền internet gặp sự cố trong ngày Tết, dữ liệu vẫn không bị mất và có thể truyền bù ngay sau khi kết nối được khôi phục. 

6. Thiết lập quy trình phản ứng nhanh và giám sát từ xa 

Công nghệ hiện đại cho phép quản lý trạm quan trắc thông qua các ứng dụng trên điện thoại thông minh hoặc máy tính cá nhân. 

Phân quyền và cài đặt cảnh báo 

Cần thiết lập danh sách nhân sự nhận cảnh báo sự cố qua tin nhắn hoặc ứng dụng nhắn tin trực tuyến. Các kịch bản cảnh báo nên bao gồm: mất điện, mất kết nối internet, chỉ số vượt ngưỡng hoặc thiết bị phân tích gặp lỗi phần cứng. Việc nắm bắt thông tin ngay lập tức giúp doanh nghiệp chủ động đưa ra phương án xử lý, kể cả trong đêm giao thừa. 

7. Các bước kiểm tra tổng thể trước khi niêm phong trạm quan trắc 

Trước khi chính thức nghỉ lễ, một quy trình kiểm tra cuối cùng cần được thực hiện nghiêm ngặt: 

• Kiểm tra độ kín của các khớp nối ống dẫn hóa chất và mẫu nước. 

• Đảm bảo hệ thống máy điều hòa không khí trong trạm hoạt động ổn định để duy trì nhiệt độ lý tưởng cho thiết bị (thường từ 20 đến 25 độ C). 

• Kiểm tra hệ thống camera giám sát để đảm bảo an ninh cho trạm quan trắc. 

• Ghi chép nhật ký vận hành đầy đủ các thông số trước khi rời trạm. 

Đầu tư vào hệ thống quan trắc tự động là một phần trong chiến lược phát triển bền vững của doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc vận hành hệ thống đó sao cho hiệu quả, đặc biệt là trong các kỳ nghỉ lễ, lại đòi hỏi sự chuyên nghiệp và tính kỷ luật cao. Bằng cách thực hiện đúng và đủ các bước hướng dẫn nêu trên, doanh nghiệp không chỉ bảo vệ được tài sản thiết bị mà còn đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về môi trường, tạo đà cho một năm mới sản xuất hanh thông và bền vững. 

Aquaco luôn sẵn sàng đồng hành cùng quý đối tác trong việc cung cấp các giải pháp quan trắc toàn diện, từ tư vấn lắp đặt đến bảo trì chuyên sâu. Kính chúc quý khách hàng một kỳ nghỉ Tết an tâm và trọn vẹn.

Công ty cổ phần thiết bị công nghệ AQUA  

Văn phòng đại diện:  23 Đường Số 4, Cư Xá Chu Văn An, Phường Bình Thạnh, TP.HCM. 

Văn phòng giao dịch: Số 2 đường 5, Khu phố 67, Phường Hiệp Bình, TP HCM.

Hotline:  0909 246 726  

Tel: 028 6276 4726  

Email: info@aquaco.vn