QUAN TRẮC NƯỚC TRONG NGÀNH THỰC PHẨM & ĐỒ UỐNG – BẢO ĐẢM CHẤT LƯỢNG TỪ GIỌT NƯỚC ĐẦU TIÊN

Trong sản xuất thực phẩm và đồ uống, nước là yếu tố nền tảng ảnh hưởng đến mọi giai đoạn – từ rửa nguyên liệu, pha chế, đến làm mát và vệ sinh thiết bị. Chính vì vậy, việc quan trắc nước liên tục và chính xác không chỉ giúp doanh nghiệp duy trì chất lượng sản phẩm mà còn đảm bảo tuân thủ quy chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm và bảo vệ thương hiệu trước người tiêu dùng.

1. Vai trò của nước trong ngành thực phẩm & đồ uống 

Nước chiếm đến 70–90% thành phần của nhiều loại thực phẩm, đặc biệt trong ngành bia, nước giải khát, sữa, nước đóng chai. Ngoài ra, nước còn được sử dụng để rửa nguyên liệu, pha chế, thanh trùng, vệ sinh thiết bị và làm mát hệ thống. 

Chất lượng nước tác động trực tiếp đến: 

• Hương vị và cảm quan sản phẩm: nước có vị lạ hoặc hàm lượng kim loại cao có thể làm biến đổi mùi vị. 

• Độ an toàn thực phẩm: nước nhiễm vi sinh, hóa chất hay chất hữu cơ sẽ gây ô nhiễm chéo cho dây chuyền. 

• Hiệu suất thiết bị: nước cứng gây đóng cặn, ăn mòn hoặc làm giảm hiệu suất trao đổi nhiệt. 

Vì thế, việc đo lường và kiểm soát chất lượng nước theo thời gian thực giúp nhà máy duy trì quy trình sản xuất an toàn, ổn định và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe như HACCP, ISO 22000, FSSC 22000. 

Chế biến thực phẩm hải sản đông lạnh

Các ứng dụng thực phẩm nổi bật:  

• Đồ uống  

• Dầu thực phẩm 

• Trái cây, rau củ, ngũ cốc, cá/ hải sản, hương lượng, phụ gia,... 

• Thịt và gia cầm 

• Sữa và các sản phẩm từ sữa 

• Chất tạo ngọt/ Đường 

• Dầu thực vật và Protein 

2. Tầm quan trọng của hệ thống quan trắc nước trong sản xuất thực phẩm 

Hệ thống quan trắc nước đóng vai trò vô cùng quan trọng cho toàn bộ dây chuyền sản xuất. Khi được triển khai đúng cách, hệ thống giúp doanh nghiệp: 

• Đảm bảo tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành về chất lượng nước và nước thải, bao gồm: 

• QCVN 01-1:2018/BYT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt và QCVN 6-1:2010/BYT Nước khoáng thiên nhiên và nước uống đóng chai. 

• QCVN 40:2025/BTNMT kể từ ngày 01/09/2025 – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp, 

• Phát hiện sớm sai lệch trong xử lý nước, giúp ngăn ngừa ô nhiễm sản phẩm hoặc ngừng dây chuyền. 

• Tự động lưu trữ dữ liệu quan trắc, phục vụ đánh giá nội bộ, chứng nhận HACCP hoặc báo cáo cơ quan quản lý. 

• Tối ưu chi phí sản xuất thông qua kiểm soát chặt chẽ lượng hóa chất, nước rửa, và thời gian CIP (Cleaning In Place). 

Quan trắc nước không chỉ là yêu cầu tuân thủ, mà là giải pháp chiến lược giúp doanh nghiệp đảm bảo chất lượng, duy trì hoạt động ổn định và tuân thủ quy định pháp luật về bảo vệ môi trường. 

3. Vị trí quan trắc và các chỉ tiêu quan trọng cần theo dõi trong nhà máy thực phẩm 

Một hệ thống quan trắc nước hiệu quả cần được triển khai theo chuỗi kiểm soát khép kín: 

• Nguồn nước đầu vào/ nước thô: Chất lượng nước đầu vào ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm. Độ tinh khiết của nước đầu vào ảnh hưởng rất lớn đến hương vị và chất lượng sản phẩm cuối cùng. Các thông số liên quan đến quy trình nước đầu vào / nước thô bao gồm: kiểm soát các chỉ tiêu đo độ đục, Fe, Mn, TOC, pH, độ cứng, TDS để đánh giá chất lượng nước thô. 

• Sau hệ thống xử lý RO hoặc DI: Kiểm soát độ dẫn điện, TOC, clo dư để đảm bảo nước tinh khiết đạt chuẩn dùng cho pha chế. 

• Nước trong dây chuyền sản xuất: Giám sát pH, DO, độ dẫn, clo, nhiệt độ, độ đục để duy trì sự ổn định của quá trình. 

• Trong quá trình làm sạch tại chỗ (CIP): thường được sử dụng trong các ngành công nghiệp quan trọng về vệ sinh để làm sạch nhiều khu vực trong nhà máy. CIP là việc sử dụng hỗn hợp hóa chất, nhiệt và nước để làm sạch máy móc, bồn chứa hoặc đường ống mà không cần tháo dỡ các bộ phận của nhà máy. CIP đảm bảo vệ sinh bề mặt sản xuất thực phẩm. Các nhà sản xuất thực phẩm thiết kế và kiểm tra các quy trình CIP để đảm bảo không có sự phát triển của vi khuẩn gây ô nhiễm sản phẩm.Các thông số liên quan đến ứng dụng CIP: Độ dẫn điện cảm ứng, Clo, độ pH, Độ đục / Chất rắn 

• Nước thải đầu ra: Quan trắc tự động các chỉ tiêu COD, TSS, pH, NH₄⁺, tổng P, tổng N và truyền dữ liệu online về Sở TN&MT theo quy định tại Thông tư 10/2021/TT-BTNMT.

Quan trắc tự động nước thải đầu ra trước khi thải ra môi trường

Việc bố trí hợp lý các điểm quan trắc giúp doanh nghiệp kiểm soát toàn bộ vòng đời của nước, từ đầu vào đến đầu ra, tránh rủi ro ô nhiễm chéo và vi phạm quy chuẩn môi trường. 

4. Giải pháp thiết bị và hệ thống quan trắc của HACH & Aquaco 

4.1. Thiết bị phân tích trong phòng thí nghiệm 

• Máy quang phổ Hach DR6000/DR3900: phân tích nhanh hơn 200 chỉ tiêu như COD, photpho, nitrat, sắt, mangan, clo… 

• Máy đo HQ Series và điện cực Intellical: đo pH, DO, độ dẫn, clo dư chính xác cao, tự động nhận diện đầu dò, lưu dữ liệu hiệu chuẩn. 

• Máy phân tích TOC QbD1200: kiểm soát cacbon hữu cơ trong nước tinh khiết và siêu tinh khiết, đặc biệt hữu ích cho ngành nước giải khát và dược phẩm. 

4.2. Thiết bị quan trắc online tại hiện trường 

• Cảm biến pH, DO, độ đục, độ dẫn, NH₄⁺, NO₃⁻ kết nối với bộ điều khiển sc1000. 

• Máy phân tích TOC (HACH biotector b7000 toctntpanalyzer) và máy phân tích Clo tổng và Clo dư (CL17sc)  

• Dữ liệu được lưu trữ và truyền tự động về trung tâm giám sát hoặc hệ thống quản lý dữ liệu quan trắc (aqua.hmpiot.com). 

• Tủ quan trắc tự động do Aquaco tích hợp, thiết kế phù hợp cho cả nước cấp và nước thải, đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật quốc gia. 

5. Lợi ích thực tế cho doanh nghiệp ngành thực phẩm & đồ uống 

• Duy trì chất lượng sản phẩm ổn định, giảm nguy cơ phải thu hồi hàng hóa. 

• Giảm chi phí vận hành, nhờ kiểm soát tốt hóa chất và năng lượng dùng trong xử lý nước. 

• Tối ưu quy trình CIP, rút ngắn thời gian vệ sinh thiết bị. 

• Đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu và yêu cầu của các đối tác quốc tế. 

• Tăng tính minh bạch và độ tin cậy thương hiệu, thể hiện cam kết với người tiêu dùng và môi trường. 

6. Aquaco – Đối tác tin cậy của ngành thực phẩm Việt Nam 

Quan trắc nước trong ngành thực phẩm & đồ uống không chỉ là nghĩa vụ tuân thủ pháp lý, mà còn là chìa khóa đảm bảo chất lượng và niềm tin của người tiêu dùng.  

Công ty Cổ phần Thiết bị Công nghệ Aqua (Aquaco) là đại lý ủy quyền chính thức của HACH (Mỹ) tại Việt Nam từ năm 2021, chuyên cung cấp thiết bị và hệ thống quan trắc nước chính hãng. 

Với đội ngũ kỹ sư có chuyên môn cao và kinh nghiệm thực hiện nhiều dự án trong lĩnh vực nước sạch, nước thải và thực phẩm – đồ uống, Aquaco mang đến: 

• Giải pháp chính xác – bền vững – tuân thủ quy chuẩn. 

• Dịch vụ hậu mãi chuyên nghiệp, hiệu chuẩn – bảo trì – hỗ trợ kỹ thuật 24/7. 

• Hệ thống quản lý dữ liệu aqua.hmpiot.com, giúp doanh nghiệp giám sát và truy xuất thông tin quan trắc dễ dàng, minh bạch. 

Chúng tôi cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp xây dựng dây chuyền sản xuất sạch, bền vững và an toàn hơn. 

Với thiết bị phân tích chính xác từ HACH và giải pháp trọn gói từ Aquaco, doanh nghiệp có thể: 

• Kiểm soát toàn diện chất lượng nước từ đầu vào đến đầu ra. 

• Đáp ứng các quy chuẩn quốc gia và tiêu chuẩn quốc tế. 

• Nâng cao hiệu quả sản xuất và hướng đến phát triển bền vững. 

Aquaco – Bảo đảm chất lượng sản phẩm từ giọt nước đầu tiên. 

Liên hệ với chúng tôi:

Công ty cổ phần thiết bị công nghệ AQUA  

Văn phòng đại diện:  23 Đường Số 4, Cư Xá Chu Văn An, Phường Bình Thạnh, TP.HCM. 

Văn phòng giao dịch: Số 2 đường 5, Khu phố 67, Phường Hiệp Bình, TP HCM.

Hotline:  0909 246 726  

Tel: 028 6276 4726  

Email: info@aquaco.vn