Quan trắc chất lượng nước - những điều cần lưu ý
Những năm gần đây, khái niệm về quan trắc chất lượng nước đã không còn xa lạ. Vấn đề này còn được quy định tại chương X của Luật bảo vệ môi trường. Theo đó, cơ quan chức năng cấp trung ương sẽ tiến hành kiểm tra hiện trạng môi trường thông qua công tác quan trắc. Từ đó sẽ lên biện pháp bảo vệ và xây dựng hệ thống quan trắc môi trường phù hợp với từng địa phương. Việc làm này nhằm đáp ứng được yêu cầu cấp bách từng đặt ra trong năm 2020 về việc xây dựng mạng lưới quan trắc môi trường toàn quốc.
Quy trình quan trắc chất lượng nước:
Dựa theo Thông tư 29/2011/TT-BTNMT việc xây dựng một hệ thống quan trắc nước đạt chuẩn phải đảm bảo theo quy trình sau:
Bước 1: Thu thập, ghi nhận dữ liệu về đối tượng cần quan trắc (điều kiện tự nhiên, quỹ đất, sử dụng nước, dân cư, nguồn ô nhiễm, v.v..)
Bước 2: Xác định yêu cầu quan trắc và đưa ra phương quan trắc phù hợp
Bước 3: Lựa chọn địa điểm và vị trí lắp đặt hệ thống quan trắc chất lượng nước
Bước 4: Đề xuất các thông số quan trắc tùy theo nhu cầu
Bước 5: Tính toán thời gian và tần suất quan trắc thích hợp
Bước 6: Tiến hành xây dựng kế hoạch quan trắc
Bước 7: Gửi duyệt và chờ kế hoạch quan trắc được thông qua
Trong đó, các bước 3 – bước 4 – bước 5 – bước 6 có thể giúp đưa ra các nhận định khách quan và tối ưu hóa phù hợp với tình hình từng đơn vị về kinh phí và nguồn nhân lực…
Các thông số chung trong quan trắc chất lượng nước
Thông thường, tùy thuộc vào nhu cầu xả thải, các đơn vị sẽ có những thông số quan trắc khác nhau. Tuy nhiên, các thông số này được chia thành các nhóm chính: vật lý, chất hữu cơ, chất dinh dưỡng và vi khuẩn.
Trong đó, mỗi nhóm thường gồm các thông số cần quan trắc như:
- Thông số vật lý: thường là các tiêu chí liên quan đến pH, khả năng dẫn điện, nhiệt độ, Tổng chất rắn lơ lửng, DO, độ đục.
- Nhóm thông số chất hữu cơ trong quan trắc chất lượng nước thải: COD, BOD5
- Thông số vi khuẩn: E.Coli, Coliform
- Thông số chất dinh dưỡng: Amoni, Nitrit, Nitrat, Phosphat…
Tần suất khi quan trắc
Tần số này được quy định như sau:
Đối với quan trắc nền: ít nhất 01 lần/tháng.
Đối với quan trắc tác động: tối thiểu mỗi quý 1 lần.
Tuy nhiên, các đơn vị cần căn cứ vào những yếu tố khách quan khác mà xác định tần số quan trắc phù hợp.
Bên cạnh đó, tần suất quan trắc chất lượng nước có thể bị thay đổi khi chịu tác động bởi tác động của các yếu tố như : thủy triều, nhu cầu sử dụng nước, lượng mưa…
Lập kế hoạch quan trắc
Để đạt được hiệu quả cao nhất trong quá trình quan trắc, khi tiến hành lập kế hoạch cần có đủ các thông tin sau:
- Danh sách nhân sự tham gia và vai trò của mỗi cá nhân trong công tác quan trắc
- Liệt kê các thành phần tham gia hỗ trợ thực hiện (nếu có)
- Danh sách chi tiết về các thiết bị quan trắc, thuốc thử…dùng trong quan trắc chất lượng nước trong phòng thí nghiệm và tại hiện trường.
- Thông tin cụ thể về dụng cụ lấy mẫu và bảo quản mẫu. Bên cạnh đó cần có các thông tin về mẫu cần lấy, dung tích và thời gian tối đa lưu mẫu để có thể bảo quản tốt nhất.
- Xác định phương pháp quan trắc phù hợp cho các thông số đã đề xuất (hiện trường hoặc trong phòng thí nghiệm)
- Lập dự toán kinh phí cho toàn bộ quá trình thực hiện quan trắc chất lượng nước.
Có kế hoạch cụ thể về thời gian thực hiện QC/QA trong khi quan trắc.
Ngoài ra, việc ghi nhận dữ liệu của toàn bộ quá trình quan trắc cũng giữ một vai trò khá quan trọng khi quan trắc nước thải. Trong đó, để có thể phân tích được các kết quả quan trắc chất lượng nước và đưa ra nhận định đúng đắn cần dựa trên các cơ sở:
- So sánh với kết quả quan trắc lần trước (nếu có)
- Các quy định về quan trắc môi trường nước.
- Dựa theo các tiêu chuẩn, quy chuẩn được ban hành.
- Cập nhật thêm tin tức, các báo cáo khoa học.
Ngoài ra, khi cần cung cấp thêm bất cứ thông tin nào liên quan đến vấn đề quan trắc môi trường nước bạn có thể liên hệ tại đây. Chúng tôi là một trong những công ty sở hữu dịch vụ thi công, lắp đặt trọn gói trạm quan trắc online với mức chi phí hợp lý và đáp ứng yêu cầu về quan trắc chất lượng nước thải đạt chuẩn theo quy định. Bạn có thể xem thêm chi tiết các thiết bị quan trắc online tại: https://aquaco.vn/thiet-bi-quan-trac-online/.
Tham khảo thêm thông tin của AQUACO tại:
Công ty cổ phần thiết bị công nghệ AQUA
Địa chỉ: 171 Đinh Bộ Lĩnh, phường 26, quận Bình Thạnh, thành phố Hồ Chí Minh
Tel: (028) 6276 4726
Hotline: 0768 764 726
Email: info@aquaco.vn
Tin tức liên quan
15/09/2026 19 Lượt xem
Khi đầu tư hệ thống quan trắc, doanh nghiệp thường tập trung vào giá thiết bị, chi phí lắp đặt và các vật tư tiêu hao cơ bản. Tuy nhiên, tổng chi phí thực tế còn chịu ảnh hưởng bởi cấu hình hệ thống, đặc tính nguồn nước, phương án lấy mẫu, điều kiện nhà trạm, cách quản lý dữ liệu và khả năng xử lý sự cố. Nếu những yếu tố này không được đánh giá ngay từ đầu, doanh nghiệp có thể phải tăng tần suất bảo trì, bổ sung nhân sự hoặc phát sinh nhiều lần can thiệp tại hiện trường trong quá trình vận hành.
07/09/2026 66 Lượt xem
Trong quan trắc môi trường, một giá trị đo nằm trong giới hạn cho phép thường được xem là dấu hiệu hệ thống đang vận hành ổn định. Tuy nhiên, một kết quả tại một thời điểm chưa phản ánh đầy đủ diễn biến của quá trình và không đủ để đánh giá chính xác xu hướng vận hành trong dài hạn. Vì vậy, doanh nghiệp không nên chỉ tập trung vào giá trị đo tại từng thời điểm mà cần theo dõi sự biến động của dữ liệu theo thời gian.
05/09/2026 74 Lượt xem
Trong phân tích chất lượng nước, kết quả đo không chỉ phụ thuộc vào thiết bị hay phương pháp phân tích mà còn chịu ảnh hưởng bởi quá trình lấy mẫu, bảo quản, xử lý và thao tác. Chai chứa, dụng cụ lấy mẫu, thuốc thử hoặc môi trường làm việc đều có thể trở thành nguồn nhiễm bẩn và khiến kết quả cao hơn thực tế.
Mẫu trắng (Blank Sample) là một công cụ kiểm soát chất lượng được sử dụng để phát hiện những ảnh hưởng này.
31/08/2026 84 Lượt xem
Dữ liệu quan trắc là cơ sở để đánh giá chất lượng nước, theo dõi hiệu quả xử lý và kiểm soát quá trình vận hành. Tuy nhiên, một hệ thống vẫn ghi nhận và truyền dữ liệu không đồng nghĩa với việc mọi kết quả đo được đều chính xác. Trôi tín hiệu, dữ liệu bị giữ giá trị, nhiễu, mất dữ liệu, sai lệch hiệu chuẩn hoặc bất thường giữa các thông số đều có thể làm giảm độ tin cậy của kết quả. Vậy đâu là những dấu hiệu có thể nhận biết và cách kiểm tra dữ liệu như thế nào?
27/08/2026 110 Lượt xem
Chất lượng nước là một trong những yếu tố cần được kiểm soát thường xuyên trong các hệ thống nuôi trồng thủy sản. Sự thay đổi của các thông số như pH, oxy hòa tan (DO), nhiệt độ, độ dẫn điện, độ đục hay các hợp chất nitơ có thể phản ánh những biến động của môi trường nước và ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình nuôi. Vì vậy, thay vì chỉ kiểm tra thủ công theo từng thời điểm, việc sử dụng thiết bị đo chuyên dụng, máy phân tích và hệ thống quan trắc online giúp theo dõi chất lượng nước liên tục.
22/08/2026 98 Lượt xem
Trong các hệ thống quan trắc nước online, cảm biến phải làm việc liên tục trong môi trường thực tế - nơi nước có thể chứa chất rắn lơ lửng, bùn, dầu mỡ, chất hữu cơ, vi sinh vật hoặc các thành phần dễ bám lên bề mặt điện cực. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến kết quả đo online có thể bị ảnh hưởng theo thời gian. Khi bề mặt cảm biến bị phủ bởi lớp cặn hoặc màng bám, tín hiệu đo có thể thay đổi, phản hồi chậm hoặc tạo ra sai lệch so với điều kiện thực tế của dòng nước.
18/08/2026 147 Lượt xem
Chất lượng nước mặt tại sông, hồ, kênh, rạch không cố định mà có thể thay đổi đáng kể theo mùa dưới tác động của lượng mưa, nhiệt độ, lưu lượng dòng chảy và hoạt động của con người. Mùa mưa thường kéo theo sự gia tăng độ đục, chất rắn lơ lửng và các chất từ dòng chảy tràn, trong khi mùa khô có thể làm giảm khả năng pha loãng và gia tăng nguy cơ tích tụ chất ô nhiễm hoặc xâm nhập mặn tại khu vực ven biển.
12/08/2026 151 Lượt xem
Trong nhà máy xử lý nước cấp, chất lượng nước không chỉ được kiểm soát ở đầu ra mà cần được theo dõi tại những công đoạn quan trọng trong toàn bộ dây chuyền. Nước nguồn có thể biến động theo mùa và điều kiện môi trường, trong khi hiệu quả của các quá trình keo tụ, lắng, lọc và khử trùng cũng ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nước sau xử lý.
04/08/2026 207 Lượt xem
Trong lĩnh vực quan trắc môi trường và phân tích nước, độ chính xác của thiết bị quyết định trực tiếp đến chất lượng dữ liệu. Tuy nhiên, sau một thời gian vận hành, không ít hệ thống bắt đầu xuất hiện hiện tượng kết quả đo thay đổi dù mẫu phân tích gần như không có sự biến động. Đây chính là hiện tượng trôi tín hiệu (Signal Drift) - một trong những nguyên nhân phổ biến nhất làm sai lệch dữ liệu và khiến người vận hành mất nhiều thời gian để kiểm tra.
31/07/2026 248 Lượt xem
Tổng Photpho (Total Phosphorus - TP) là một trong những chỉ tiêu quan trọng trong quan trắc nước thải, nước mặt và nhiều quy trình xử lý nước. Khác với Orthophosphate chỉ phản ánh dạng photpho hòa tan dễ phản ứng, TP bao gồm toàn bộ các dạng photpho vô cơ và hữu cơ có trong mẫu nước. Vì vậy, việc đo TP giúp đánh giá đầy đủ tải lượng dinh dưỡng, hiệu quả xử lý và khả năng gây hiện tượng phú dưỡng của nguồn nước.
29/07/2026 289 Lượt xem
Khi nhắc đến quan trắc nước ngầm, nhiều người thường nghĩ rằng chỉ cần khoan một giếng là có thể vừa khai thác nước, vừa theo dõi chất lượng và mực nước của tầng chứa nước. Thực tế, đây là một trong những hiểu lầm khá phổ biến trong công tác quản lý tài nguyên nước. Mặc dù đều là các công trình khai thác vào tầng chứa nước dưới đất, giếng khai thác và giếng quan trắc được thiết kế với mục đích hoàn toàn khác nhau.
22/07/2026 211 Lượt xem
Dữ liệu khí tượng là cơ sở quan trọng cho nhiều hoạt động như dự báo thời tiết, quản lý tài nguyên nước, cảnh báo thiên tai, vận hành nhà máy điện gió, điện mặt trời, nông nghiệp thông minh và quan trắc môi trường. Để thu thập các dữ liệu này một cách liên tục và chính xác, các trạm khí tượng tự động (automatic weather station – AWS) được trang bị nhiều loại cảm biến chuyên dụng, mỗi cảm biến đảm nhận việc theo dõi một thông số môi trường khác nhau.
Xem thêm