Những điều cần biết về chương trình quan trắc nước thải
Theo Thông tư 10/2021/TT-BTNTM và Nghị Định 40/2019/NĐ-CP, các loại hình thuộc lĩnh vực sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường và có mức độ xả thải từ 500m3/24 giờ trở lên tính theo công suất phải thực hiện quan trắc nước thải. Quá trình này hỗ trợ việc kiểm soát nước thải sau xử lý đạt chuẩn trước khi đến nguồn tiếp nhận.
Để đạt hiệu quả cao nhất từ việc quan trắc nước thải cần xây dựng chương trình quan trắc nước thải theo từng bước cụ thể và đồng thời phải nhận được sự đồng ý của các cơ quan chức năng.
Khi bắt đầu thiết kế chương trình quan trắc cần xác định được mục tiêu của việc quan trắc nước thải:
- Xác định được hiện trạng của nguồn nước thải (đặc tính, lưu lượng xả thải, thành phần các chất có trong nước thải)
- Ghi nhận dữ liệu về các chỉ tiêu có trong nước và lập báo cáo quan trắc nhanh chóng
- Cảnh báo về mức độ ô nhiễm cũng như hướng xử lý đối với nguồn nước
Yêu cầu cơ bản đối khi xây dựng chương trình quan trắc nước thải
Để quá trình quan trắc nước thải đạt quy chuẩn, trong giai đoạn thiết kế chương trình quan trắc cần đáp ứng được các yêu cầu:
- Chương trình phải phù hợp mục tiêu, có tính thực tiễn
- Các yếu tố kỹ thuật, quy trình phải tuân thủ theo quy định
- Thường xuyên khảo sát và điều chỉnh cho phù hợp. Thời gian thực hiện từ 3 - 5 năm tùy thuộc nhu cầu quan trắc.
Bên cạnh đó, chương trình quan trắc nước thải muốn đạt được kết quả khả quan cần phải dựa trên những cơ sở sau:
Cơ sở vị trí quan trắc
Tất cả các quá trình quan trình đều phải được xác định vị trí trước khi tiến hành. Dựa vào đây có thể đưa ra được phép đo quang để phân tích thành phần có trong nước chính xác nhất.
Xác định thông số cần quan trắc:
- Đo tại hiện trường: pH, độ đục, EC, tổng chất rắn, nhiệt độ, DO
- Các thông số tùy vào đặc tính nước thải: hợp chất hữu cơ, chất hoạt động bề mặt, Cl-, COD, chất bảo vệ thực vật, BOD, kim loại nặng,...
Tần suất lấy mẫu
Tùy vào nhu cầu sử dụng mà chương trình quan trắc nước thải sẽ đưa ra được tần suất phù hợp cho từng đơn vị. Việc xác định tần suất này phải đảm bảo mang lại hiệu quả cao và tiết kiệm tối đa yếu tố về vật chất và nhân lực.
Tần suất phù hợp được khuyến cáo hiện nay là 1 lần/quý tương đương 4 lần/năm. Tuy nhiên tùy vào mức độ của các chỉ tiêu nước thải mà tần suất này có thể phát sinh thêm hoặc rút ngắn.
Cơ sở của phương pháp lấy mẫu
Để xác định phương pháp lấy mẫu trong chương trình quan trắc nước thải, cần chú ý đảm bảo những yêu cầu sau:
- Tuân thủ theo TCVN 6663 - 6:2008 và TCVN 5994:1995 về quy định lấy mẫu nước tại những vị trí cần quan trắc nước thải
- Tham khảo thêm quy định về vận chuyển và bảo quản mẫu nước thải tại TCVN 6663-3:2008. Lưu ý trong quá trình vận chuyện phải giữ mẫu luôn nguyên vẹn, không rò rỉ, không có sự xâm nhập từ các chất khác.
- Sử dụng thiết bị phân tích theo tiêu chuẩn phù hợp với nhu cầu quan trắc. Toàn bộ các thiết bị này phải đáp ứng được yêu cầu đo lường của chương trình quan trắc nước thải. Đồng thời phải nắm rõ được các hướng dẫn sử dụng của từng loại thiết bị.
Bên cạnh những cơ sở này, khi lập các báo cáo về chất lượng cũng cần phù hợp với kế hoạch quan trắc đã lập định.
Một số yếu tố ảnh hưởng đến quá trình xây dựng chương trình quan trắc:
Ngoài ra, trong giai đoạn thiết kế chương trình quan trắc những yếu tố sau cũng gây tác động đến quá trình:
- Nhân lực: cần lập kế hoạch chi tiết và công việc cụ thể cho mỗi cá nhân
- Lập danh sách dự toán chi phí cần có trong chương trình quan trắc nước thải
- Lên kế hoạch bảo dưỡng, bảo trì thiết bị theo định kỳ hoặc tùy theo nhu cầu
- Xác định cụ thể các phương tiện, thiết bị tham gia trong quá trình lấy mẫu.
Với những thông tin trên đây, AQUACO tin rằng bạn đã có được cái nhìn tổng quát hơn về quá trình xây dựng một chương trình quan trắc. Nói khác hơn, chương trình quan trắc nước thải là giai đoạn khởi động sau đó mới đến quá trình tiến hành quan trắc thực tế.
AQUACO hân hạnh là đại lý ủy quyền của Hach, nhà sản xuất thiết bị phân tích nước phòng thí nghiệm, hiện trường, online hàng đầu thế giới, xem thêm tại: https://aquaco.vn/thiet-bi-phong-thi-nghiem/.
Ngoài ra, để tham khảo thêm thông tin về các sản phẩm, cũng như tư vấn về hệ thống trạm quan trắc tự động liên tục, quý khách có thể click vào https://aquaco.vn/thiet-bi-quan-trac-online/.
Hoặc liên hệ đến chung tôi qua:
Công ty cổ phần thiết bị công nghệ AQUA
Địa chỉ: 171 Đinh Bộ Lĩnh, phường 26, quận Bình Thạnh, thành phố Hồ Chí Minh
Tel: (028) 6276 4726
Hotline: 0768 764 726
Email: info@aquaco.vn
Tin tức liên quan
09/10/2026 63 Lượt xem
Trong phân tích chất lượng nước, việc xác định thông số cần đo mới chỉ là bước đầu. Để lựa chọn được thiết bị phù hợp, cần hiểu rõ nguồn nước cần phân tích có đặc tính như thế nào, nồng độ thông số nằm trong khoảng nào và điều kiện lấy mẫu, vận hành ra sao. Hai nguồn nước cùng cần đo một thông số nhưng có thể có thành phần khác nhau, mức độ nhiễu khác nhau và yêu cầu xử lý mẫu khác nhau.
08/10/2026 89 Lượt xem
Trong ngành sản xuất điện tử, nước được sử dụng cho nhiều mục đích như làm sạch linh kiện, rửa bề mặt, làm mát thiết bị và phục vụ các công đoạn sản xuất. Tùy loại hình nhà máy, chất lượng nước có thể ảnh hưởng đến hiệu quả làm sạch, độ ổn định của quy trình và chất lượng sản phẩm. Đồng thời, nước thải phát sinh từ hoạt động sản xuất cũng cần được phân tích để phục vụ kiểm soát ô nhiễm và vận hành hệ thống xử lý.
06/10/2026 88 Lượt xem
Trong sản xuất giấy và bột giấy, nước được sử dụng ở nhiều công đoạn như rửa nguyên liệu, nấu và rửa bột, tẩy, nghiền, xeo giấy và vệ sinh thiết bị. Do tiếp xúc với nguyên liệu, hóa chất, xơ sợi và các chất phụ gia, đặc tính của nước có thể thay đổi đáng kể giữa các công đoạn. Nguồn nước thải từ nhà máy vì vậy không phải là một dòng đồng nhất mà có thể bao gồm nhiều dòng với thành phần và mức độ ô nhiễm khác nhau.
03/10/2026 112 Lượt xem
Trong các hệ thống quan trắc tự động, dữ liệu từ cảm biến và thiết bị phân tích cần được truyền về bộ điều khiển hoặc hệ thống thu thập dữ liệu để xử lý, lưu trữ và giám sát. Bên cạnh các phương thức truyền thông số, tín hiệu 4-20 mA là một dạng tín hiệu analog được sử dụng phổ biến để truyền giá trị đo từ thiết bị hiện trường đến hệ thống tiếp nhận.
29/09/2026 115 Lượt xem
Trong hệ thống quan trắc tự động, dữ liệu từ cảm biến và thiết bị phân tích cần được truyền đến PLC, RTU hoặc bộ điều khiển để xử lý, lưu trữ và chuyển lên hệ thống giám sát. Một phương thức kết nối thường gặp trong các hệ thống công nghiệp là Modbus RTU sử dụng giao diện RS-485.
25/09/2026 155 Lượt xem
Trong một hệ thống quan trắc tự động, thiết bị đo sau khi xác định các thông số như pH, nhiệt độ, TSS, COD, NH₄⁺ hoặc lưu lượng cần truyền kết quả đến bộ thu thập dữ liệu. Từ đây, dữ liệu tiếp tục được truyền về máy chủ và phần mềm để lưu trữ, hiển thị và quản lý. Quá trình này có thể sử dụng nhiều phương thức khác nhau. 4-20 mA, tín hiệu điện áp, tín hiệu xung, RS-485 hay Ethernet có thể đảm nhiệm những vai trò khác nhau trong hệ thống.
22/09/2026 162 Lượt xem
Trong quá trình vận hành hệ thống quan trắc, dữ liệu có thể xuất hiện những thay đổi đột ngột so với xu hướng thông thường. Đây có thể là phản ánh của sự thay đổi thực tế trong chất lượng nước, nhưng cũng có thể liên quan đến hệ thống lấy mẫu, tình trạng cảm biến hoặc thiết bị phân tích. Vì vậy, khi phát hiện dữ liệu bất thường, kỹ thuật viên cần kiểm tra theo từng bước để xác định đúng nguyên nhân trước khi đưa ra biện pháp xử lý.
17/09/2026 151 Lượt xem
Khi có nhu cầu lắp đặt trạm quan trắc nước thải tự động, doanh nghiệp thường bắt đầu bằng việc cung cấp danh sách các thông số cần đo và yêu cầu báo giá thiết bị. Tuy nhiên, để xây dựng được một phương án phù hợp, đơn vị tư vấn còn cần biết nhiều thông tin khác về nguồn nước thải, lưu lượng, vị trí lấy mẫu, điều kiện hạ tầng và hệ thống quản lý dữ liệu. Đây là những yếu tố trực tiếp ảnh hưởng đến cấu hình thiết bị, phương án lấy mẫu và chi phí đầu tư.
15/09/2026 189 Lượt xem
Khi đầu tư hệ thống quan trắc, doanh nghiệp thường tập trung vào giá thiết bị, chi phí lắp đặt và các vật tư tiêu hao cơ bản. Tuy nhiên, tổng chi phí thực tế còn chịu ảnh hưởng bởi cấu hình hệ thống, đặc tính nguồn nước, phương án lấy mẫu, điều kiện nhà trạm, cách quản lý dữ liệu và khả năng xử lý sự cố. Nếu những yếu tố này không được đánh giá ngay từ đầu, doanh nghiệp có thể phải tăng tần suất bảo trì, bổ sung nhân sự hoặc phát sinh nhiều lần can thiệp tại hiện trường trong quá trình vận hành.
07/09/2026 177 Lượt xem
Trong quan trắc môi trường, một giá trị đo nằm trong giới hạn cho phép thường được xem là dấu hiệu hệ thống đang vận hành ổn định. Tuy nhiên, một kết quả tại một thời điểm chưa phản ánh đầy đủ diễn biến của quá trình và không đủ để đánh giá chính xác xu hướng vận hành trong dài hạn. Vì vậy, doanh nghiệp không nên chỉ tập trung vào giá trị đo tại từng thời điểm mà cần theo dõi sự biến động của dữ liệu theo thời gian.
05/09/2026 217 Lượt xem
Trong phân tích chất lượng nước, kết quả đo không chỉ phụ thuộc vào thiết bị hay phương pháp phân tích mà còn chịu ảnh hưởng bởi quá trình lấy mẫu, bảo quản, xử lý và thao tác. Chai chứa, dụng cụ lấy mẫu, thuốc thử hoặc môi trường làm việc đều có thể trở thành nguồn nhiễm bẩn và khiến kết quả cao hơn thực tế.
Mẫu trắng (Blank Sample) là một công cụ kiểm soát chất lượng được sử dụng để phát hiện những ảnh hưởng này.
31/08/2026 181 Lượt xem
Dữ liệu quan trắc là cơ sở để đánh giá chất lượng nước, theo dõi hiệu quả xử lý và kiểm soát quá trình vận hành. Tuy nhiên, một hệ thống vẫn ghi nhận và truyền dữ liệu không đồng nghĩa với việc mọi kết quả đo được đều chính xác. Trôi tín hiệu, dữ liệu bị giữ giá trị, nhiễu, mất dữ liệu, sai lệch hiệu chuẩn hoặc bất thường giữa các thông số đều có thể làm giảm độ tin cậy của kết quả. Vậy đâu là những dấu hiệu có thể nhận biết và cách kiểm tra dữ liệu như thế nào?
Xem thêm